Strona główna
Curriculum Vitae
Bibliografia
Badania wykopaliskowe
Galeria zdjęć
Linki
Kontakt
Szukaj
Zespoły osadnicze
Krzesk-Królowa Niwa
Zalesie 
Zalesie, gm. loco, pow. bialski, woj. lubelskie, st. IV
    Cmentarzysko znajduje się w lesie w odległości około 1,5 km na wschód od zabudowań wiejskich. Zostało odkryte przez Sławomir Żółkowskiego w 1985 roku. Składa się ono z 30 kurhanów bezładnie rozstawionych na powierzchni około 4000 m2. Stan zachowania kurhanów jest zły. Większość nasypów jest uszkodzona.
Zalesie
Ryc. 1. Lokalizacja na mapie topograficznej cmentarzyska w Zalesiu. Opracowała Joanna Kalaga.

Badaniami wykopaliskowymi objęto 3 kopce (nr 1-3). Nasypy ich zachowały się do wysokości od 0,45 do 0,97 m mierząc od współczesnej powierzchni ziemi a średnice od 5 do 7 m. W dwóch grobach okryto pochówki typu nakurhanowego (kurhan 1-2) a jeden kopiec (kurhan 3) uznano za mogiłę symboliczną. Nie było w niech śladów ani pochówków ciałopalnych, ani szkieletowych. Ze względu na znaczny stopień przepalenia i rozdrobnienia przepalonych kości z obu wymienionych kurhanów nie udało się określić ich przynależności anatomicznej. Niemożliwe też było ustalenie wieku i płci osobników, od których pochodziły. Nie można więc nic powiedzieć o liczbie zmarłych pochowanych w tych grobach. W kurhanach, w których znajdowały się pochówki występowała również ceramika i pojedyncze zabytki ruchome. Materiał ten zalegał na powierzchni nasypów.

Zalesie
Ryc. 2. Zalesie. Kurhan nr 2: a - plan i planigrafia znalezisk z kurhanu, b - profil E - F, c - zasięg warstwy ciałopalenia, d - rów przykurhanowy, e - współczesny zasięg kurhanu, f - humus leśny [warstwa I], g - właściwy nasyp kurhanu [warstwa II], h - warstwa rozsypiskowa [warstwa IIa], i - namulisko [warstwa VI], j - przepalony grunt [warstwa V], k - spalenizna [warstwa III - ciałopalenia], l - calec [warstwa IV], m - pierwotny zasięg kurhanu, współczesny wkop, n - współczesny wkop [warstwa VII], o - przepalone kości z pochówka nakurhanowego, p - przęślik gliniany, r - naczynie nr 1, s - naczynie nr 2, t) - nie badana część kurhanu, u - nie przepalone kości zwierzęce.

Ceramika to dość dobrze zachowane fragmenty naczyń typu 1-2 drohiczyńskiego, a pozostałe przedmioty to fragment glinianego przęślika i kabłączek skroniowy z brązowego drutu zwijanego w półtora zwoju. W trzeciej mogile - symbolicznej - znajdował się tylko fragment kamiennej osełki. Zarówno naczynia jak i wymienione przedmioty uznane zostały za elementy wyposażenia grobowego. Zwrócić jeszcze trzeba uwagę na fakt wystąpienia w jednym kurhanie (nr 2) nieprzepalonej kości zwierzęcej (młodej świni) mogącej być śladem po rytualnej uczcie lub ofierze złożonej zmarłemu lub zmarłym.
Zalesie
Ryc. 3. Zalesie. Kurhan nr 3: a - plan kurhanu, b - profil H - G, c - profil A - B wspólny dla kurhanu nr: 1 - 3, d - współczesny zasięg kurhanu, e - pierwotny zasięg kurhanu, f - zasięg warstwy ciałopalenia, g - rów przykurhanowy, h - humus leśny [warstwa I], i - właściwy nasyp kurhanu [warstwa II], j - warstwa rozsypiskowa [warstwa IIa], k - namulisko [warstwa VI], l - pierwotny grunt [warstwa IV], m - spalenizna [warstwa III - ciałopalenia], n - calec [warstwa V], o - warstwa współcześnie nadsypana [VII], p - współczesny wkop [warstwa VIII], r - osełka).

Budowa przebadanych kopców była prosta i nieskomplikowana. Usypane one były z czystego piasku. Nie stwierdzono w nich żadnych konstrukcji pod- lub nasypowych. Ustalono, że pierwotnie miały one kolistą podstawę o średnicy od 3,5 do 6 m i wysokość nasypów od 1,1 do 1,8 m. Warstwa ciałopalenia występowała w nich na wtórnym złożu. Złożona była u podstawy kopców na rytualnie oczyszczonym gruncie.

C h r o n o l o g i a : przebadane kurhany wydatowano na XI-XIII wiek na podstawie analizy ceramiki.